Logor Šabac 1941 - 7,000+ srpskih zarobljenika, uslovi užasni (glad, bolesti), 2,000-3,000 odvedeno na streljanje

Logor Šabac 1941

Logor Šabac - nemački logor za srpske zarobljenike (septembar-decembar 1941).

Lokacija: Šabac, zapadna Srbija (stara kasarna pretvoren a u logor).

Trajanje: Septembar-decembar 1941 (4 meseca).

Zarobljenici: 7,000+ Srba (vojnici iz aprilskog rata + civili optuženi za "saradnju sa partizanima").

Rezultat:

• 2,000-3,000 zarobljenika odvedeno na streljanje (oktobar 1941)
• 500-1,000 zarobljenika umrlo u logoru (glad, bolesti)
• 4,000-4,500 zarobljenika deportovano u Nemačku (decembar 1941)
• Samo 20-30% preživelo rat

🏚️ Kako je nastao logor - septembar 1941

April 1941 - Nemci napadaju Jugoslaviju. Jugoslovenska vojska kapitulira (17. april).

Maj-avgust 1941 - Nemci hapse srpske vojnike:

• Vojnici iz aprilskog rata (koji nisu pobegli)
• Rezervisti (pozvani u vojsku, ali zarobljeni pre nego što su stigli na front)
• Ukupno: ~5,000 srpskih vojnika zarobljeno

Septembar 1941 - Nemci hapse civile:

• Srbi optuženi za "saradnju sa partizanima"
• Intelektualci (profesori, advokati, sveštenici)
• Ukupno: ~2,000 civila uhapšeno

10. septembar 1941 - Nemci otvaraju logor u Šapcu:

• Stara kasarna pretvorena u logor
• 7,000+ zarobljenika zatvoreno (vojnici + civili)
• Logor pod komandom nemačke vojske (Wehrmacht)

📊 Zarobljenici u logoru - ko je bio zatočen?

Uzrast: 16-65 godina (najmlađi: 16 godina, najstariji: 65 godina).

💀 Uslovi u logoru - glad, bolesti, torture

Glad:

• Zarobljenici dobijaju 100g hleba dnevno (to je SVA hrana)
• Nema vode (zarobljenici piju vodu iz lokvi - punu bakterija)
• Rezultat: Mnogi umiru od gladi (50-100 dnevno)

Bolesti:

• Tifus (epidemija u logoru - 500+ obolelih)
• Dizenterija (dijareja - zarobljenici gube 10-15 kg za mesec dana)
• Tuberkuloza
• Nema lekara, nema lekova
• Rezultat: 500-1,000 zarobljenika umrlo od bolesti

Torture:

• Nemci pretresaju zarobljemike svaki dan
• Tuku ih (šakama, kopanjima, prikolјad)
• Razlog: "da slome srpski duh"

Svedočanstvo zarobljenika (Petar Nikolić, preživeo):

"Septembar-oktobar 1941 - bio sam u logoru Šabac. Uslovi užasni. Svaki dan - 100g hleba. To je SVE. Nema vode. Pili smo iz lokvi (puna crva). Svaki dan - 50-100 ljudi umire. Od gladi. Od bolesti. Tela ostavljaju u uglu (niko ih ne sahranljuje). Miris smrti svud. Nemci dolaze svaki dan - tuku nas. Pitaju: 'Gde su partizani?' Nemam pojma - ali me tuku. Oktobar - svaki dan Nemci biraju 200-300 ljudi. Odvode ih. Nikad se ne vraćaju. Znali smo - odvedeni na streljanje. Svaki dan - čekao sam da li će izabrati mene. Decembar - Nemci zatvara logor. Odveli nas u Nemačku (radni logor). Preživeo sam. Ali izgubio sam 100+ drugova - umrli u logoru ili streljani."

- Petar Nikolić, preživeli zaroblenik

🔫 Oktobar 1941 - zarobljenici odvedeni na streljanje

4. oktobar 1941 - general Böhme naređuje "pravilo 100 za 1".

5. oktobar 1941 - PRVO streljanje (Zasavica):

• Nemci ulaze u logor Šabac
• Biraju 200 zarobljenika (nasumično - ne pitaju imena, samo pokazuju prstom)
• Odvode ih kamionima do Zasavice (10 km)
• Streljaju ih - tela zakopavaju u masovnim grobnicama

6-31. oktobar 1941 - svaki dan nova streljanja:

• Svaki dan: 200-300 zarobljenika odvedeno iz logora
• Nikad se ne vraćaju
• Ukupno: 2,000-3,000 zarobljenika streljano tokom oktobra

Strah u logoru:

• Svaki dan zarobljenici čekaju - hoće li biti izabrani?
• Nemci biraju nasumično (nije bitno da li si vojnik ili civil)
• Nema pravila - samo "treba 200 ljudi danas"

🚂 Decembar 1941 - logor zatvoren, deportacija u Nemačku

Decembar 1941 - Nemci zatvaraju logor Šabac:

• Razlog: logor postao previše skup (hrana, čuvari)
• Odluka: deportovati preostale zarobljenike u Nemačku (radni logori)

15. decembar 1941 - deportacija:

• Preostali zarobljenici (4,000-4,500) odvedeni na železničku stanicu
• Ukrcani u stočne vagone (100 ljudi po vagonu)
• Odvezeni u Nemačku (radni logori: Mauthausen, Dachau, Buchenwald)

Rezultat deportacije:

• 4,000-4,500 zarobljenika deportovano
• Samo 20-30% preživelo rat (800-1,350 ljudi)
• Ostatak umro u nemačkim logorima (glad, bolesti, rad)

📊 Bilans logora Šabac (septembar-decembar 1941)

Zaključak: 80-90% zarobljenika iz logora Šabac umrlo (streljano, umrlo od gladi/bolesti, ili umrlo u nemačkim logorima).

🇷🇸 Srpska perspektiva - logor Šabac zaboravljen

Za srpski narod, logor Šabac = zaboravljeni logor:

• 7,000+ Srba zatvoreno (septembar-decembar 1941)
• Užasni uslovi: glad (100g hleba dnevno), bolesti (tifus, dizenterija), torture
• 2,000-3,000 streljano (oktobar 1941) - odvedeni iz logora na Zasavicu, Jarak
• 500-1,000 umrlo u logoru (glad, bolesti)
• 4,000-4,500 deportovano u Nemačku (decembar 1941)
• Samo 20-30% preživelo rat
• Ali: Logor Šabac manje poznat (nije u udžbenicima)
• Mi nećemo zaboraviti

"Logor Šabac (septembar-decembar 1941) - nemački logor za srpske zarobljenike. 7,000+ Srba zatvoreno (vojnici + civili). Uslovi užasni: 100g hleba dnevno, bolesti (tifus, dizenterija), torture. Oktobar 1941: 2,000-3,000 zarobljenika odvedeno na streljanje (svaki dan 200-300 ljudi - nikad se nisu vratili). 500-1,000 umrlo u logoru (glad, bolesti). Decembar 1941: logor zatvoren, 4,000-4,500 deportovano u Nemačku. Samo 20-30% preživelo rat. Ukupno: 5,650-6,700 umrlo (80-90%). Logor Šabac = zaboravljeni logor. Ali mi NEĆEMO zaboraviti. NIKAD NEĆEMO ZABORAVITI."